Về chuyến công du Châu Phi, Trung Đông, Trung Á và Châu Âu của Tổng thống Venezuela Hugo Chávez Frías

(Tổng hợp các nguồn tin).       Từ 31/8 đến 12/9/2009, Tổng thống Venezuela Hugo Chávez Frías đã thực hiện chuyến công du tới 9 nước châu Phi, Trung Đông, Trung Á và châu Âu. Tại mỗi nước tới thăm, Tổng thống Hugo Chávez Frías được đón tiếp trọng thị, đã tiến hành các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc ở cấp cao và nhiều hoạt động phong phú, bàn thảo về các chủ đề hợp tác song phương và đa phương, trong đó có những nội dung đáng chú ý như sau:  

- Tại Libia (31/8- 02/9), Tổng thống Hugo Chávez Frías đã dự Lễ kỷ niệm 40 năm Cách mạng Al Fatah và Hội nghị Liên hiệp châu Phi (UA); tiếp xúc với  Tổng thống  Mali Amadou Touré, Quốc vương Jordania Husein I, Tổng thống Gambia Yahya Jammeh, Đại diện Chính quyền Palestina Mahmud Abbas, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Abdullah Gül và Cựu Tổng thống Nigeria Omar Obasanjo...; chuyển lời mời Nguyên thủ và Người đứng đầu Chính phủ các nước châu Phi tham dự Hội nghị Thượng đỉnh châu Phi – Mỹ Latinh sẽ được tổ chức tại Đảo Margarita – Venezuela từ 26-27/9/2009; giới thiệu về mô hình Chủ nghĩa xã hội Thế kỷ 21 theo kiểu Venezuela và đề xuất đưa ra Cương lĩnh Xã hội chủ nghĩa của các dân tộc. Về song phương, hai bên thảo luận các chủ đề hợp tác  tài chính, năng lượng, hóa dầu, khí đốt và công nghiệp; về hoạt động của Ủy ban hỗn hợp hai nước; khẳng định mối quan hệ hữu nghị, đoàn kết cùng mục tiêu xã hội chủ nghĩa giữa Venezuela và Libia nói riêng, và giữa Mỹ Latinh và châu Phi nói chung.

- Tại Algerie (02/9, chuyến thăm thứ 2 kể từ năm 2001), hai bên thảo luận về mối quan hệ chiến lược giữa hai nước; kiểm điểm việc thực hiện các hiệp định hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, công nghệ, giáo dục, thương mại và văn hóa, vận tải biển, hàng không, tránh đánh thuế song trùng, trao đổi học thuật; về tham gia các dự án Trường Đại học Phương Nam và Ngân hàng Phương Nam.

- Tại Syrie (03- 04/9, chuyến thăm thứ 2 kể từ 2006), hai bên kiểm điểm việc thực hiện các thỏa thuận hợp tác và đề ra phương thức hợp tác mới dựa trên nguyên tắc thống nhất vì lợi ích quốc gia và hòa bình; ký‎ thỏa thuận khung về các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, kinh tế, tài chính, thương mại, công nghiệp, nông nghiệp, văn hóa và giáo dục; lập Ủy ban hỗn hợp hai nước và các liên doanh; cam kết xây dựng nhà máy lọc dầu công suất 200 ngàn thùng/ngày tại Syrie; khẳng định duy trì quan hệ tốt đẹp với thế giới Ả rập, thống nhất mục tiêu chống đế quốc, ủng hộ Palestine, lên án Israel. Tổng thống Hugo Chávez Frías  đã thành lập Phân xã Truyền hình Telesur, khai trương Đại lộ Venezuela thứ 2, thăm khu định cư người Venezuela tại Syrie và Trung tâm Hữu nghị Cộng đồng Syrie-Venezuela, trồng cây lưu niệm ở Quảng trường Bolivar tại tỉnh Swaida.

- Tại Iran (04- 07/9, chuyến thăm thứ 8 trong 10 năm cầm quyền và lần thứ 2 trong năm 2009), Tổng thống Hugo Chávez Frías đã tiếp kiến Lãnh tụ Tối cao, Giáo chủ (Ayatolá) Sayed Alí Jamenei; chúc mừng và đánh giá cao thắng lợi của Tổng thống Mahmud Ahmadineyad trong cuộc bầu cử vừa qua; khẳng định đế quốc không thể khuất phục được Cách mạng Hồi giáo Iran và Cách mạng Bolivar Venezuela; đánh giá chuyến thăm có tầm quan trọng chiến lược, không chỉ thắt chặt quan hệ song phương mà còn là chiến dịch thúc đẩy tiến tới thế giới đa cực trước đợt tiến công mới của chủ nghĩa đế quốc, tăng cường hợp tác Nam-Nam. Hai bên thỏa thuận xây dựng lộ trình hợp tác giai đoạn 2010-2020 với hơn 70 công cụ pháp lý và 200 hiệp định/thỏa thuận; thống nhất hợp tác song phương không chỉ giới hạn trong các lĩnh vực thế mạnh của hai nước như công nghiệp, nông nghiệp, năng lượng, mà còn mở rộng ra các lĩnh vực khác như giáo dục, văn hóa, khoa học, chuyển giao công nghệ, cơ chế tài chính thay thế hình mẫu cũ của chủ nghĩa tư bản...; khởi động Ngân hàng chung Iran-Venezuela với số vốn hơn 290 triệu USD để tài trợ cho các dự án phát triển ở cả hai nước; tham vấn về sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, qua đó Venezuela ủng hộ quyền  chính đáng của Iran trong vấn đề hạt nhân và bày tỏ mong muốn có được nguồn năng lượng đó. Venezuela cam kết xây dựng 2 nhà máy sản xuất methanol tại Iran và dành cho Iran Lô dầu Ayacucho 7; cung cấp 20 ngàn thùng xăng/ngày cho Iran bắt đầu từ tháng 10/2009; kí Bản ghi nhớ về thiết lập Quĩ tài trợ các dự án trao đổi sản phẩm dầu Venezuela lấy trang thiết bị, công nghệ, hàng hóa và dịch vụ của Iran. Iran cho Venezuela khai thác 2 khu dầu mỏ và 2 khu khí đốt. Hai bên bày tỏ lập trường chung về các vấn đề căn cứ quân sự ở Colombia và nhà nước Israel, lên án cuộc đảo chính ở Honduras.

- Tại Turkmenistan (07/9, chuyến thăm đầu tiên đến quốc gia này, chỉ trong 12 giờ),  hai bên thảo luận các vấn đề phát triển quan hệ hợp tác cùng có lợi, tính đến lợi ích quốc gia và mục đích phát triển lâu dài; coi đây là chuyến thăm anh em, khởi đầu cho một lộ trình hợp tác nhằm khai thác thế mạnh về tài nguyên thiên nhiên của cả hai nước.

- Tại Italia (07/9), Tổng thống Hugo Chávez Frías cùng Nhà đạo diễn phim  Oliver Stone dự Liên hoan phim Quốc tế lần thứ 66 và lễ ra mắt bộ phim “Phía Nam biên giới” nói về Tổng thống Chávez; điện đàm với Thủ tướng Silvio Berlusconi nhân dịp này.

- Tại Belarús (08/9, chuyến thăm thứ 4 kể từ 2006), hai bên  đánh giá quan hệ hợp tác song phương hiệu quả và phát triển mạnh mẽ trên cơ sở tương đồng về chính sách đối ngoại và sự bổ sung cho nhau về tiềm năng; kí 17 thỏa thuận hợp tác trên các lĩnh vực khoa học, công nghiệp, công nghệ và nông nghiệp; vui mừng về kết quả thực hiện 70 thỏa thuận hợp tác đã ký kết trong 3 năm qua, trong đó kim ngạch trao đổi thương mại đạt 132,5 triệu USD, Liên doanh khai thác dầu mỏ tại vùng Orinoco đạt sản lượng 10 triệu thùng, Liên doanh xây dựng nhà máy sản xuất máy kéo và ô tô tải tại Venezuela, 40 thiếu sinh quân Venezuela theo học về phòng không tại Học viện quân sự Minsk và việc cử học sinh Belarús sang Venezuela theo học tại Đại học Y khoa và Trường Kĩ thuật Truyền thanh từ 2008; cam kết ủng hộ nhau trên các diễn đàn LHQ và KLK, cùng mong muốn xây dựng một thế giới đa cực và hệ thống quan hệ quốc tế mới; Venezuela đề xuất lập “Liên hiệp các nước Cộng hòa Tự do” với Belarús. Tổng thống Hugo Chávez Frías đã đến thăm Trung tâm Văn hóa Mỹ Latinh Simón Bolívar tại Thủ đô Minsk.

- Tại Nga (09-10/9, chuyến thăm Nga lần thứ 8), hai bên đánh giá quan hệ 2 nước là tuyệt vời và “không thể tốt hơn”; kí 17 thỏa thuận hợp tác, trong đó  có 9 thỏa thuận về năng lượng và số còn lại về chiến lược, quân sự, khoa học-công nghệ, hỗ trợ tài chính, công nghiệp và thương mại; thỏa thuận thành lập Liên doanh khai thác dầu khí công suất 400 ngàn thùng/ngày tại Orinoco. Tổng thống Hugo Chávez Frías thăm và phát biểu tại Đại học Hữu nghị các Dân tộc về chủ đề Chủ nghĩa xã hội Thế kỷ 21 và Mỹ Latinh đa hạt nhân; tuyên bố Venezuela là “đồng minh trung thành” của Nga, về sự cáo chung của thế giới đơn cực và sự xuất hiện thế giới đa cực mới trong đó có các thành tố Venezuela, Syrie, Irán, Belarús, Italia và Nga; công nhận nền độc lập của Nam Osetia và Apkhadia. Phía Nga coi quan hệ với Mỹ Latinh là lâu dài, coi Venezuela là “đối tác tin cậy, mấu chốt”, cam kết sẵn sàng đáp ứng tín dụng khi Venezuela yêu cầu để có được vũ khí của Nga (gồm 3 tầu ngầm, 50 trực thăng chiến đấu, 36 máy bay tiêm kích siêu âm và hàng trăm xe thiết giáp).

- Ngày 11/9, Tổng thống Hugo Chávez Frías tiếp tục chặng cuối cùng của chuyến công du là Tây Ban Nha và tin tức cho biết trên đường trở về Venezuela có thể sẽ dừng chân ở Cuba./.